Τι είναι οι δυσλιπιδαιμίες
Με τον όρο δυσλιπιδαιμίες περιγράφουμε τις διαταραχές στα επίπεδα ή στη σύνθεση των λιπιδίων και των λιποπρωτεϊνών του αίματος. Οι υπερλιπιδαιμίες αποτελούν την πιο γνωστή μορφή, με αυξημένη χοληστερόλη ή αυξημένα τριγλυκερίδια.
Στο αίμα κυκλοφορούν διάφορες μορφές λιποπρωτεϊνών. Η LDL χοληστερόληείναι εκείνη που, όταν διατηρείται σε υψηλά επίπεδα για μεγάλο διάστημα, σχετίζεται με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο. Η HDL χοληστερόλη θεωρείται προστατευτική, ενώ τα τριγλυκερίδια αντικατοπτρίζουν σε μεγάλο βαθμό τη συνολική διατροφή και τον τρόπο ζωής.
Οι δυσλιπιδαιμίες μπορεί να είναι πρωτοπαθείς, όταν σχετίζονται κυρίως με κληρονομικούς παράγοντες, ή δευτεροπαθείς, όταν προκύπτουν στο πλαίσιο άλλων καταστάσεων (για παράδειγμα διαβήτης, παθήσεις θυρεοειδούς, νεφρικές παθήσεις ή συγκεκριμένες φαρμακευτικές αγωγές). Η ακριβής διάγνωση και η θεραπευτική τους αντιμετώπιση γίνεται πάντα από τον θεράποντα ιατρό.
Παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη
Για έναν ρεαλιστικό διατροφικό σχεδιασμό στις δυσλιπιδαιμίες, αξιολογούνται με προσοχή περισσότεροι από έναν παράγοντες.
Ο ρόλος της διατροφής
Η διατροφή για χοληστερίνη και διατροφή για τριγλυκερίδιαδεν στηρίζεται σε αποκλεισμούς μεμονωμένων τροφίμων, αλλά στη συνολική ποιότητα του διατροφικού προτύπου. Ο στόχος είναι ένα ισορροπημένο, εφαρμόσιμο πρόγραμμα, που μπορεί να διατηρηθεί στον χρόνο.
Ποιότητα διατροφής
Έμφαση σε λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ψάρια και προϊόντα ολικής άλεσης, στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου προτύπου.
Κατάλληλα λιπαρά
Επιλογή λιπαρών κυρίως φυτικής και ψαρίσιας προέλευσης, με μέτρο στα κορεσμένα λιπαρά.
Φυτικές ίνες
Αύξηση φυτικών ινών μέσα από κατάλληλες τροφές, όπως όσπρια, λαχανικά, φρούτα και δημητριακά ολικής.
Οργάνωση γευμάτων
Σταθερή δομή στα γεύματα και έλεγχος των μερίδων, χωρίς πολύπλοκες μετρήσεις.
Διαχείριση βάρους
Υποστήριξη στη σταδιακή διαχείριση του σωματικού βάρους, όπου αυτό είναι απαραίτητο.
Χωρίς αδικαιολόγητες στερήσεις
Ποικιλία τροφίμων και ρεαλιστικές επιλογές, χωρίς περιττούς αποκλεισμούς.
Η διατροφή δεν αντικαθιστά τη φαρμακευτική αγωγή. Οποιαδήποτε αλλαγή σε φάρμακα ή σε συμπληρώματα γίνεται μόνο από τον θεράποντα ιατρό.
Εξατομικευμένη διατροφική παρακολούθηση
- Αξιολόγηση των καθημερινών διατροφικών συνηθειών και του ιστορικού.
- Σχεδιασμός πρακτικού διατροφικού προγράμματος με σαφή δομή γευμάτων.
- Προσαρμογή στο ωράριο, στην εργασία και στη σωματική δραστηριότητα.
- Διατροφική εκπαίδευση και καθοδήγηση στην ανάγνωση διατροφικών ετικετών.
- Τακτική παρακολούθηση και αναπροσαρμογή, με βάση την πορεία και τις εξετάσεις.
- Συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό, όπου αυτό απαιτείται.
Στόχος της διατροφικής υποστήριξης
- Δημιουργία εφαρμόσιμων και μακροχρόνιων διατροφικών συνηθειών.
- Υποστήριξη της συνολικής καρδιαγγειακής υγείας μέσα από ισορροπημένη διατροφή.
- Καλύτερη κατανόηση των καθημερινών διατροφικών επιλογών και του ρόλου τους.
- Προσαρμογή του προγράμματος στους εξατομικευμένους στόχους σε συνεργασία με τον ιατρό.
